Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej to miejsce, gdzie przez niemal 80 lat powstawały polskie bajki znane kilku pokoleniom. To tutaj narodziły się Bolek i Lolek, Reksio czy Lis Leon – postacie, które obejrzało około miliarda ludzi na całym świecie. Dziś studio działa nadal, a w jego zabytkowej siedzibie można zobaczyć, jak powstawały kultowe animacje i samemu spróbować swoich sił w tworzeniu filmu.

Nie jest to muzeum w tradycyjnym rozumieniu – to wciąż funkcjonująca wytwórnia filmowa, która jednocześnie otwiera swoje podwoje dla zwiedzających.

Historia studia – od Katowic do stolicy polskiej animacji

Wszystko zaczęło się w 1947 roku w Katowicach, gdzie przy redakcji „Trybuny Robotniczej” powstało Eksperymentalne Studio Filmów Rysunkowych. Kierował nim plastyk Zdzisław Lachur, a pierwsze filmy powstawały metodą poklatkową i były przeznaczone dla dorosłych widzów. Rok później zespół przeniósł się do Wisły, by w końcu osiąść na stałe w Bielsku-Białej na początku lat 50.

Siedzibą studia stała się Willa Juliusza Rotha z 1888 roku przy ulicy Cieszyńskiej 24. To właśnie w tym zabytkowym budynku przez kolejne dekady powstawały setki filmów animowanych. W 1956 roku placówka uzyskała status samodzielnego Studia Filmów Rysunkowych.

Złote lata studia przypadły na drugą połowę XX wieku. Przez 75 lat działalności powstało tu ponad 1000 filmów. Kiedy w latach 90. upadły studia animacji w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu czy Łodzi, Bielsko-Biała pozostało jedynym ośrodkiem tego typu w Polsce.

Serial „Bolek i Lolek” powstawał przez 23 lata – nakręcono ponad 180 odcinków krótkometrażowych i dwa filmy pełnometrażowe. W 1997 roku przygody braci zwyciężyły w polskim plebiscycie na „dobranockę wszech czasów”.

Bolek, Lolek, Reksio i inni bohaterowie z Bielska-Białej

Studio zasłynęło przede wszystkim z produkcji dla dzieci, choć powstawały tu również filmy autorskie dla dorosłych, nagradzane na krajowych i międzynarodowych festiwalach. Najsłynniejsze postacie to oczywiście bracia Bolek i Lolek, których przygody powstawały od lat 60. do 80.

Równie kultowy jest Reksio – niesforny psiak, który przez 23 lata (1967-1990) bawił kolejne pokolenia dzieci. Pomysłodawcą był Lechosław Marszałek, który wycofał się z prac nad „Bolkiem i Lolkiem na Dzikim Zachodzie”, bo nie chciał tworzyć filmów, w których dzieci bawią się bronią. Zamiast tego wymyślił przygody psa, który porozumiewa się bez słów.

Z bielskiego studia pochodzą też inne serie: „Lis Leon”, „Sceny z życia smoków”, „Między nami bocianami”, „Marceli Szpak dziwi się światu” czy „Podróże kapitana Klipera”. W 1986 roku miał premierę pełnometrażowy film „Porwanie w Tiutiurlistanie”.

Centrum Bajki i Animacji OKO – co zobaczysz podczas zwiedzania

Od kilku lat studio prowadzi Interaktywne Centrum Bajki i Animacji OKO, które powstało w wyniku renowacji zabytkowej Willi Rotha. Zwiedzanie pozwala poznać kolejne etapy powstawania filmu animowanego – od pomysłu, przez scenariusz i rysunki, aż po animację i montaż.

Wystawa stała pokazuje historię Studia Filmów Rysunkowych oraz proces tworzenia animacji. Można tu zobaczyć oryginalne rysunki, scenorysy, poznać techniki animacji poklatkowej i dowiedzieć się, ile pracy wymaga stworzenie nawet kilkuminutowego filmu. Każda wizyta kończy się pokazem filmowym.

Regularnie organizowane są też wystawy czasowe. Jedną z nich była ekspozycja „Od Donalda do Bolka”, prezentująca kolekcję obrazków z gum do żucia, historyjek i komiksów obrazkowych – od Kaczora Donalda po Bolka i Lolka.

Szczególnie ciekawą propozycją są warsztaty animacyjne, podczas których uczestnicy przechodzą przez cały proces tworzenia bajki. Pod okiem doświadczonych animatorów można stworzyć własną historię – od koncepcji i scenariusza, przez projekt postaci, animację, aż po dźwięk i montaż końcowy. Dostęp do profesjonalnego sprzętu sprawia, że warsztaty to nie tylko zabawa, ale prawdziwa lekcja warsztatu filmowego.

Dla kogo jest to miejsce

Studio Filmów Rysunkowych to atrakcja dla szerokiej grupy odbiorców. Rodzice i dziadkowie z sentymentem wspominają bajki z dzieciństwa i chętnie pokazują je swoim pociechom. Dzieci poznają kulisy powstawania animacji i mogą spróbować swoich sił w tworzeniu własnych historii.

Miejsce zainteresuje też miłośników polskiej kultury i historii kina. Nie każdy dzień można zobaczyć autentyczne studio animacji z kilkudziesięcioletnią tradycją, które wciąż produkuje filmy i adaptuje się do nowoczesnych technologii.

Grupy szkolne są przyjmowane w dni robocze od 8:00 do 14:00. Program dostosowuje się do wieku uczestników, więc zarówno przedszkolaki, jak i starsi uczniowie znajdą tu coś dla siebie.

Studio było pionierem wielu rozwiązań technicznych w polskiej animacji. W czasach, gdy każdą klatkę filmu trzeba było rysować ręcznie, w Bielsku-Białej rozwijano techniki usprawniające produkcję i pozwalające osiągać unikalne efekty wizualne.

Informacje praktyczne – ceny, godziny otwarcia, dojazd

Godziny otwarcia kasy biletowej:

• wtorek-piątek: 9:00-16:00
• sobota-niedziela: 10:00-18:00
• poniedziałek: nieczynne

Ostatnie wejście możliwe jest na 1,5 godziny przed zamknięciem.

Ceny biletów: 36 zł (normalny) i 32 zł (ulgowy). Bilety można kupić w kasie lub online na stronie www.sfr.pl.

Rezerwacje grupowe: tel. 33 506 50 06 (pn-pt w godz. 9:00-13:00)

Adres: ul. Cieszyńska 24, 43-300 Bielsko-Biała

Kontakt: [email protected], tel. 33 506 50 05

Jak dojechać i ile czasu zarezerwować

Studio znajduje się przy ulicy Cieszyńskiej, niedaleko centrum Bielska-Białej. Od Rynku dzieli je około 2 kilometry. Dojazd samochodem nie sprawia problemów – w okolicy można znaleźć miejsca parkingowe. Do studia można też dojechać komunikacją miejską.

Na zwiedzanie wystawy warto zarezerwować około 1,5-2 godzin. Jeśli planuje się udział w warsztatach animacyjnych, trzeba przeznaczyć więcej czasu – w zależności od programu mogą trwać kilka godzin.

Studio prowadzi również Kino Kreska, w którym regularnie odbywają się projekcje filmów animowanych. Warto sprawdzić aktualny repertuar przed wizytą – czasem można trafić na specjalne wydarzenia, jak Noc Muzeów czy Dzień Dziecka ze specjalnym programem.

To jedno z niewielu miejsc w Polsce, gdzie można zobaczyć autentyczne studio animacji z prawie 80-letnią historią. W czasach, gdy polskie bajki wypierane są przez zagraniczne produkcje, wizyta w Bielsku-Białej to szansa, by przypomnieć sobie lub pokazać dzieciom, że Bolek, Lolek i Reksio to nasi rodzimi bohaterowie, którzy bawili miliony widzów na całym świecie.