Rynek w Pszczynie to rozległy plac w centrum miasta, który zachował średniowieczny układ przestrzenny. Otaczają go starannie odrestaurowane kamieniczki z XVIII i XIX wieku, a na środku stoi replika XIX-wiecznej studni. To miejsce, gdzie spotykają się mieszkańcy i turyści – latem przy kawie w jednej z kawiarni, zimą na sztucznym lodowisku.

Plac wytyczono w XIII wieku, przy okazji lokacji miasta. Wtedy pełnił funkcję głównego targowiska, gdzie tętniło handlowe życie. Choć targowisko przeniesiono już poza stare centrum, rynek wciąż stanowi serce Pszczyny.

Granice średniowiecznego układu wyznaczają ulice Warowna, Piwowarska i Basztowa. W tym obszarze zachowało się sporo ciekawych budynków, które przetrwały wieki i wojny.

Najważniejsze budynki przy pszczyńskim rynku

Ratusz to jeden z najstarszych budynków w mieście, od początku swojego istnienia pełniący funkcję siedziby władz miejskich. Jego historia sięga połowy XVII wieku. W 1738 roku dobudowano niewielką wieżę z zegarem, a podczas przebudowy w 1861 roku dodano piętro i powiększono budynek w głąb działki.

Kolejna gruntowna przebudowa miała miejsce w latach 30. XX wieku – wtedy ratusz otrzymał neorenesansowy kształt, który możemy podziwiać do dziś.

Naprzeciwko ratusza stoi kamienica „Frycówka”, jedna z najlepiej zachowanych w mieście. Ten barokowy budynek powstał po pożarze z 1748 roku, który strawił znaczną część zabudowy. Piętrowy, z facjatką i trójkątnym szczytem, ma pięcioosiową fasadę z pilastrami po bokach i masywnymi półkolumnami w części środkowej.

Charakterystycznym obiektem jest też kościół ewangelicko-augsburski z 1907 roku, odbudowany po pożarze. Neobarokowa świątynia to dzieło architekta Scheinnerta, który pracował wcześniej przy przebudowie zamku Książ.

Z zabytkowej zabudowy wyróżnia się również budynek „Warty” z Bramą Wybrańców – to przez nią przechodzi się od rynku w stronę zamku. Brama w niezmienionej formie stoi tu od ponad 330 lat. Jest także budynek dawnej winiarni i kamienica „Stara Piekarnia”, w której dziś mieści się klimatyczna restauracja.

Ławeczka księżnej Daisy – symbol Pszczyny

Na płycie rynku stoi ławeczka z postacią księżnej Daisy – jednej z najbardziej rozpoznawalnych postaci związanych z Pszczyną. Maria Teresa Oliwia Cornwallis-West urodziła się w 1873 roku w angielskiej arystokratycznej rodzinie. W grudniu 1891 roku wyszła za mąż za księcia Henryka XV von Hochberg, właściciela pszczyńskiego zamku.

Uchodziła za jedną z najpiękniejszych kobiet epoki. Znana była również z działalności charytatywnej i dobrego serca – mieszkańcy darzyli ją wielką sympatią. Z jej pamiętników wynika jednak, że nie czuła się dobrze w Pszczynie, nie mogła się przyzwyczaić do sztywnej etykiety panującej na zamkach Hochbergów.

Po rozwodzie z Henrykiem XV w 1922 lub 1823 roku księżna osiadła w Pszczynie. W 1935 roku przeprowadziła się do Książa, gdzie schorowana zmarła w 1943 roku.

Dziś ławeczka z jej postacią to popularne miejsce do pamiątkowych zdjęć. Obok ustawiono tablicę wyjaśniającą, kim była księżna.

Co zobaczyć w okolicy rynku

Od rynku odchodzi ulica Piastowska – główny deptak miasteczka. Warto się po nim przejść, żeby poczuć klimat miasta. Niedaleko znajduje się też ulica Bankowa z kolorowymi parasolami zawieszonymi nad jezdnią – stosunkowo nowa atrakcja, która przyciąga miłośników fotografii.

Przez Bramę Wybrańców można przejść bezpośrednio do zamku książąt pszczyńskich – największej atrakcji miasta. Z okien niektórych kamieniczek rozciąga się widok zarówno na rynek, jak i na zamek.

W zabytkowej kamienicy przy Rynku 16 mieści się restauracja na Szlaku Śląskie Smaki, gdzie serwują tradycyjne śląskie dania – kluski, roladę wołową, modrą kapustę czy żurek z wędzoną śmietaną.

Jak wygląda rynek dziś

Dawniej plac porastały liczne stare drzewa, ale po II wojnie światowej wszystkie zostały wycięte. Obecnie rynek otacza szpaler młodych platanów, a na środku stoi replika XIX-wiecznej studni.

Latem można tu usiąść w jednej z wielu kawiarni i restauracji, które zajmują partery kamieniczek. Zimą na rynku uruchamiane jest sztuczne lodowisko, czynne do połowy marca – to popularne miejsce zarówno wśród mieszkańców, jak i turystów.

Rynek jest jednym z największych placów w południowej Polsce. Jego rozległa przestrzeń i zadbana zabudowa sprawiają, że miejsce to często pojawia się w rankingach najpiękniejszych założeń architektonicznych regionu.

Dla kogo to miejsce

Rynek w Pszczynie to miejsce dla każdego. Miłośnicy architektury docenią odrestaurowane kamieniczki i zabytkowe budynki. Osoby zainteresowane historią znajdą tu ślady kilku epok – od średniowiecza po XX wiek.

Rodziny z dziećmi mogą spokojnie pospacerować po płycie rynku, zjeść lody, zrobić zdjęcie z księżną Daisy. Zimą dzieci chętnie korzystają z lodowiska. Dla osób szukających odpoczynku to dobry punkt do zatrzymania się na kawę przed dalszym zwiedzaniem miasta.

Warto połączyć wizytę na rynku z pozostałymi atrakcjami Pszczyny – zamkiem, parkiem zamkowym czy Zagrodą Żubrów. Wszystko znajduje się w niewielkiej odległości.

Informacje praktyczne

Dostęp: Rynek jest ogólnodostępny przez całą dobę, bez opłat. To miejsce publiczne, przez które można swobodnie przechodzić.

Jak dojechać: Z dworca kolejowego w Pszczynie do rynku jest około 1,5 km – można dojść pieszo w 15-20 minut lub dojechać autobusem miejskim. Samochodem można dojechać ulicami prowadzącymi do centrum. W okolicy rynku są parkingi płatne.

Ile czasu przeznaczyć: Sam spacer po rynku i obejrzenie budynków to 20-30 minut. Jeśli chce się usiąść w kawiarni i spokojnie poobserwować życie miasta, warto zarezerwować godzinę. Rynek stanowi dobry punkt wyjścia do zwiedzania całej starówki – wtedy można przeznaczyć 1-2 godziny.

Lokale gastronomiczne: Przy rynku i w okolicy działa kilkanaście kawiarni i restauracji. Ceny typowe dla małego miasta – kawa 10-15 zł, obiad 30-50 zł.

Lodowisko: Sztuczne lodowisko działa w sezonie zimowym, zazwyczaj od grudnia do połowy marca. Ceny wstępu i wypożyczenia łyżew dostępne są na stronie miasta lub w kasie na miejscu.

Pszczyna to jedno z nielicznych miast w Polsce, które nie zostały zniszczone podczas II wojny światowej. Dzięki temu zachowała autentyczny układ urbanistyczny i zabytkową zabudowę.

Najlepsza pora na wizytę: Rynek wygląda atrakcyjnie o każdej porze roku. Latem można korzystać z ogródków kawiarni, jesienią platany zmieniają barwy, zimą działa lodowisko. Wiosną, gdy drzewa się zazieleniają, plac nabiera świeżego wyglądu.

Połączenie z innymi atrakcjami: Od rynku do zamku to dosłownie kilka minut spacerem przez Bramę Wybrańców. Park Zamkowy, Zagroda Żubrów, skansen Wsi Pszczyńskiej – wszystko znajduje się w promieniu krótkiego spaceru. Pszczynę można zwiedzić pieszo w ciągu jednego dnia.