W parku zamkowym w Pszczynie, przy alejce prowadzącej w stronę Eiskellera, leży pod ziemią metalowa skrzynia wypełniona prawie 300 teczkami. Każda zawiera fragment codzienności mieszkańców miasta z 2018 roku – zdjęcia rodzinne, wspomnienia, wycinki z gazet, rysunki dzieci wyobrażające sobie świat za sto lat. To Pszczyńska Kapsuła Czasu, która czeka na otwarcie w 2118 roku.

Nie da się jej zwiedzić w tradycyjnym sensie. Nie ma biletów, przewodników ani godzin otwarcia. Jest za to coś znacznie ciekawszego – namacalny ślad w historii, który właśnie teraz, pod stopami spacerujących po parku, leży w ziemi i czeka na swój moment.

Kapsuła czasu w Pszczynie – przekaz dla przyszłych pokoleń

Pomysł zakopania kapsuły czasu nie jest nowy. Przez wieki przy remontach kościołów chowano butelki z dokumentami czy gazetami, zostawiając znaki czasu dla kolejnych pokoleń. Pszczyna postanowiła zrobić to na większą skalę i zaprosić do projektu wszystkich mieszkańców gminy.

Wiosną 2018 roku w Biurze Informacji Turystycznej w Bramie Wybrańców można było kupić specjalną bezkwasową teczkę za 10 złotych. Do środka wolno było włożyć właściwie wszystko, co wydawało się ważne – z jednym zastrzeżeniem. Żadnych elementów ulegających korozji. Reszta zależała od wyobraźni.

Jedni spisywali wspomnienia i robili kopie dokumentów. Inni wkładali wycinki z lokalnych gazet, w których jakoś się pojawili. Wiele osób dołączało zdjęcia rodzinne, drzewa genealogiczne, listy do potomnych. W szkołach odbyły się konkursy rysunkowe – dzieci przedstawiały swoje wizje świata za sto lat. Parafie, firmy, organizacje pozarządowe – każdy mógł zostawić coś od siebie.

W kapsule znalazło się prawie 300 teczek od osób prywatnych, firm, parafii i szkół. Urząd Miejski dołożył kilkanaście książek o ziemi pszczyńskiej, najnowsze wydanie monografii Pszczyny, lokalne gazety oraz… likier księżnej Daisy.

Zakopanie kapsuły – 23 września 2018 roku

Niedziela, 23 września 2018. Park zamkowy w Pszczynie wypełnił się mieszkańcami, którzy przyszli na uroczystość zakopania kapsuły. Punktualnie o godzinie 13:13 dron wzniósł się w powietrze i wykonał wspólne zdjęcie wszystkich zgromadzonych. To była ostatnia rzecz, która trafiła do metalowej skrzyni – fotografia wydrukowana na srebrzankowym papierze wraz z listami podpisów obecnych.

Kapsuła ma wymiary 125x100x80 cm i została wykonana z nierdzewnego stopu metalu. Po zamknięciu ostatniej śruby – którą dokręcał dziekan dekanatu pszczyńskiego – skrzynia powędrowała do specjalnie przygotowanego otworu w ziemi. Miejsce oznaczono głazem, żeby za sto lat potomkowie wiedzieli, gdzie kopać.

Gdzie dokładnie znajduje się Pszczyńska Kapsuła Czasu

Spacerując po parku zamkowym w Pszczynie, wystarczy skierować się w stronę Eiskellera – historycznego wzgórza z piwnicą na lód. Przy alejce prowadzącej w tamtą stronę stoi głaz oznaczający miejsce, pod którym spoczywa kapsuła. To jedyny widoczny znak tego nietypowego projektu.

Park zamkowy sam w sobie zasługuje na spacer. Rozległy, zadbany, pełen zakamarków i historycznych punktów. Kapsuła czasu to dodatkowy pretekst, żeby się tu zatrzymać i pomyśleć o upływie czasu.

Certyfikaty dla potomków

Każda osoba, która złożyła teczkę do kapsuły, otrzymała specjalny certyfikat. Nie jest to zwykły pamiątkowy papier – to dokument uprawniający potomków do odbioru zawartości teczki po odkopaniu kapsuły w 2118 roku. Certyfikaty i teczki zostały ponumerowane – numer zakupionej teczki jest tożsamy z numerem certyfikatu.

Ktoś, kto w 2018 roku miał dwadzieścia lat, w chwili otwarcia kapsuły miałby sto dwadzieścia. Projekt skierowany jest więc do dzieci, wnuków, prawnuków obecnych mieszkańców Pszczyny. To sposób na przekazanie im czegoś autentycznego – kawałka codzienności, która dziś może wydawać się zwyczajna, a za sto lat będzie bezcenna.

Teczki były zapieczętowane przy oddaniu i zostaną otwarte dopiero w 2118 roku. Każdy uczestnik projektu zapewnił sobie dosłownie ślad w historii – nie tej wzniosłej, ale tej dotyczącej życia zwykłych mieszkańców.

Dla kogo to miejsce

Pszczyńska Kapsuła Czasu to specyficzna atrakcja. Nie ma tu nic do zobaczenia poza głazem i świadomością tego, co leży pod ziemią. Ale właśnie ta świadomość czyni to miejsce wyjątkowym.

Idealnie sprawdzi się dla osób, które lubią miejsca z historią – nawet jeśli ta historia dopiero się pisze. Dla rodzin z dziećmi to dobry punkt do rozmowy o tym, jak będzie wyglądał świat za kilkadziesiąt lat. Dla mieszkańców Pszczyny, którzy uczestniczyli w projekcie, to okazja do pokazania potomnym, że zostawili po sobie coś więcej niż tylko wspomnienia.

Warto połączyć wizytę przy kapsule z szerszym spacerem po parku zamkowym i zwiedzaniem samego zamku – jednej z najciekawszych rezydencji arystokratycznych w Polsce.

Praktyczne informacje – jak dotrzeć do kapsuły

Lokalizacja: Park Zamkowy w Pszczynie, alejka prowadząca w stronę Eiskellera. Miejsce oznaczone głazem.

Dostęp: Całkowicie bezpłatny, park zamkowy jest ogólnodostępny przez cały rok.

Jak dojechać: Pszczyna leży około 30 km na południe od Katowic. Dojazd samochodem – parking przy zamku. Komunikacja publiczna – autobusy z Katowic, Tychów i okolicznych miejscowości. Z dworca autobusowego do parku zamkowego około 10 minut spacerem.

Ile czasu przeznaczyć: Sam głaz można obejrzeć w kilka minut. Warto jednak zaplanować dłuższy spacer po całym parku zamkowym (30-60 minut) lub połączyć wizytę ze zwiedzaniem Zamku Pszczyńskiego.

Otwarcie kapsuły: Zaplanowane na rok 2118, czyli dokładnie 100 lat po zakopaniu.

Park zamkowy w Pszczynie jest dostępny codziennie, bez ograniczeń godzinowych. Najlepiej odwiedzić go w ciągu dnia, kiedy można spokojnie pospacerować i odnaleźć oznaczenie kapsuły. Latem park tętni życiem, zimą jest spokojniejszy, ale równie urokliwy.